dr Radosław Wiśniewski | Co do zasady

Przejdź do treści
Zamów newsletter
Formularz zapisu na newsletter Co do zasady

dr Radosław Wiśniewski

Nowelizacja k.p.a. z 11 sierpnia 2021 r. – co faktycznie oznacza i w jakim zakresie jej skutki nie odpowiadają deklaracjom przedstawicieli władzy?
16 września 2021 r. wejdą w życie znowelizowane w dniu 11 sierpnia 2021 r. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące limitów czasowych dla stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych lub stwierdzania ich wydania z naruszeniem prawa. Warto określić skutki tej nowelizacji, tym bardziej że jej rzeczywiste konsekwencje są bezpodstawnie negowane w zapowiedziach przedstawicieli najwyższych władz państwowych.
Nowelizacja k.p.a. z 11 sierpnia 2021 r. – co faktycznie oznacza i w jakim zakresie jej skutki nie odpowiadają deklaracjom przedstawicieli władzy?
Zachowek przysługuje również przy dziedziczeniu ustawowym
Często przyjmuje się, że zachowek należy się uprawnionym tylko wtedy, gdy do dziedziczenia dochodzi na podstawie testamentu. Jednak przepisy Kodeksu cywilnego nie wykluczają możliwości ubiegania się o zachowek przy dziedziczeniu z ustawy. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których spadkodawca jeszcze za życia rozporządził istotnymi składnikami swojego majątku pod tytułem darmym lub uczynił je przedmiotem zapisu windykacyjnego.
Zachowek przysługuje również przy dziedziczeniu ustawowym
Kolejny etap ograniczania i wygaszania roszczeń reprywatyzacyjnych do nieruchomości warszawskich
20 października 2020 r. zaczęły obowiązywać zmienione przepisy dotyczące roszczeń dotychczasowych właścicieli wynikających z tzw. dekretu warszawskiego. W ich efekcie jedyną w praktyce dopuszczalną formą reprywatyzacji w Warszawie będzie odszkodowanie dochodzone na drodze skomplikowanego, czasochłonnego i kosztownego postępowania sądowego, zaś istotna część roszczeń zostanie wygaszona bez odszkodowania.
Kolejny etap ograniczania i wygaszania roszczeń reprywatyzacyjnych do nieruchomości warszawskich
Przesłanka posiadania dotyczyła jedynie następców prawnych dotychczasowego właściciela nieruchomości warszawskiej i po 1946 r. straciła na znaczeniu
W wyrokach z 22 maja 2019 r. WSA w Warszawie po raz pierwszy tak szeroko odniósł się do przesłanki posiadania z dekretu warszawskiego. Potwierdził, że dotyczyła ona jedynie następców prawnych dotychczasowego właściciela nieruchomości i stanowiła warunek skuteczności złożenia wniosku dekretowego, a nie jego pozytywnego rozpatrzenia. Przesłanka ta po 1946 r. stała się nieistotna.
Przesłanka posiadania dotyczyła jedynie następców prawnych dotychczasowego właściciela nieruchomości warszawskiej i po 1946 r. straciła na znaczeniu
Budynek dekretowy – próba rewizji poglądów na temat powojennej sytuacji prawnej budynków w Warszawie
Oceniając powojenną sytuację prawną budynków posadowionych na gruntach objętych działaniem dekretu warszawskiego, eksponuje się obecnie okoliczności faktyczne związane z wojennymi zniszczeniami budynków oraz trwaniem postępowań dekretowych. Ma to na celu pozbawienie lub ograniczenie praw właścicielskich do tzw. budynków piątkowych. Tymczasem konstrukcja budynku dekretowego jest wyrafinowanym konceptem prawnym, przy którego ocenie należy uwzględniać ówcześnie obowiązujące przepisy i orzecznictwo.
Budynek dekretowy – próba rewizji poglądów na temat powojennej sytuacji prawnej budynków w Warszawie
Kolejna próba ograniczenia uprawnień dawnych właścicieli nieruchomości warszawskich
Pod koniec listopada 2018 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji przepisów dotyczących komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich oraz przepisów zawierających nowe przesłanki odmownego rozpatrzenia tzw. wniosków dekretowych. Przyjęcie tych regulacji stanowiłoby kolejny etap wygaszania roszczeń dawnych właścicieli nieruchomości warszawskich. Jednocześnie ustawodawca nie podejmuje żadnych realnych prac nad rzeczywistymi przepisami reprywatyzacyjnymi, do czego wielokrotnie zobowiązywał go Trybunał Konstytucyjny.
Kolejna próba ograniczenia uprawnień dawnych właścicieli nieruchomości warszawskich
Deklaracja Terezińska i JUST ACT – czyli o tym, co słuszne, a nie wyimaginowane
W mediach podnosi się, że dzięki procedowanej w Kongresie USA ustawie JUST ACT organizacje żydowskie będą domagać się odszkodowań za tzw. mienie bezdziedziczne i dochodzić innych roszczeń wynikających z Deklaracji Terezińskiej z 2009 r. O ile takie obawy nie mają nic wspólnego z rzeczywistością, o tyle warto pochylić się nad samą Deklaracją i stanem jej realizacji w Polsce.
Deklaracja Terezińska i JUST ACT – czyli o tym, co słuszne, a nie wyimaginowane
Żydowskie mienie bezdziedziczne wymaga stworzenia wyjątkowych rozwiązań
Temat żydowskiego mienia bezdziedzicznego wywołuje największe kontrowersje w dyskusji nad kompleksowym uregulowaniem problematyki reprywatyzacji w Polsce. Ogólna zasada, zgodnie z którą w braku najbliższych zmarłego dziedziczy po nim państwo, okazuje się jednak rozwiązaniem iluzorycznym i niemożliwym do zastosowania w praktyce.
Żydowskie mienie bezdziedziczne wymaga stworzenia wyjątkowych rozwiązań
Co najwyżej pomarańczowe, jeśli nie czerwone światło dla ustawy reprywatyzacyjnej
W artykule „Zielone światło dla reprywatyzacji”, który ukazał się w Rzeczpospolitej z 18 stycznia 2018 r., uznano, że opinia Rady Legislacyjnej na temat projektu tzw. ustawy reprywatyzacyjnej ogólnie go aprobuje, wskazując jedynie na potrzebę jego dokładniejszego uzasadnienia. Taka ocena tej opinii jest wadliwa i wprowadza odbiorców w błąd, gdyż wnioski z niej wynikające wykluczają dalsze procedowanie tego projektu w zaproponowanym brzmieniu.
Co najwyżej pomarańczowe, jeśli nie czerwone światło dla ustawy reprywatyzacyjnej
Reprywatyzacja bez mitów
Problematyka reprywatyzacyjna jest obecnie przedstawiana przez pryzmat wielu kontrowersyjnych aspektów procesów restytucyjnych. Prowadzi to do zniekształcenia prawdziwego obrazu reprywatyzacji, która i tak ma w Polsce charakter ograniczony.
Reprywatyzacja bez mitów
Trybunał Konstytucyjny pochylił się nad „małą ustawą reprywatyzacyjną”
Na rozprawie 19 lipca 2016 r. Trybunał Konstytucyjny zbadał zgodność części przepisów tzw. „małej ustawy reprywatyzacyjnej” z Konstytucją RP. Kancelaria reprezentowała w tej sprawie Światową Żydowską Organizację Restytucji, która jako amicus curiae przedłożyła Trybunałowi negatywną opinię o konstytucyjności badanych przepisów.
Trybunał Konstytucyjny pochylił się nad „małą ustawą reprywatyzacyjną”
Ograniczenie prawa do wynagrodzenia szkody wywołanej przez władzę publiczną zgodne z Konstytucją
Aby móc dochodzić odszkodowania za szkodę wyrządzoną prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego, trzeba wcześniej uzyskać potwierdzenie jego oczywistej i rażącej niezgodności z prawem. Warunek ten nie narusza Konstytucji i nie jest nadmiernym obciążeniem. Z tym ostatnim poglądem Trybunału Konstytucyjnego trudno się zgodzić.
Ograniczenie prawa do wynagrodzenia szkody wywołanej przez władzę publiczną zgodne z Konstytucją