prawo międzynarodowe | Co do zasady

Przejdź do treści
Zamów newsletter
Formularz zapisu na newsletter Co do zasady

prawo międzynarodowe

Unijne i polskie sankcje podmiotowe
Wobec wielu podmiotów – głównie rosyjskich – obowiązują surowe sankcje gospodarcze zarówno na poziomie unijnym, jak i krajowym. Po wejściu w życie ustawy sankcyjnej (czyli ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego) szczególnego znaczenia nabrała polska lista sankcyjna prowadzona przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, którą po raz pierwszy opublikowano 26 kwietnia. Cel jej utworzenia jest jasny: przeciwdziałanie wspieraniu agresji Rosji na Ukrainę. Mimo to kryteria wpisu na listę nie są jednoznaczne, a sam przebieg postępowania w przedmiocie wydania decyzji istotnie ogranicza prawa jednostki do obrony przed niesłusznym wpisem. Na listę łatwo mogą bowiem trafić także polskie podmioty.
Unijne i polskie sankcje podmiotowe
Sankcje za naruszenie sankcji
Do tej pory obowiązek przestrzegania unijnych sankcji gospodarczych wynikał bezpośrednio z przepisów rozporządzeń, w szczególności rozporządzenia 833/2014 oraz rozporządzenia 765/2006 zawierających środki ograniczające względem podmiotów rosyjskich i białoruskich, ale naruszenie zakazów nie podlegało karom. Sytuacja ulegnie zmianie, ponieważ w Sejmie procedowany jest projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego.
Sankcje za naruszenie sankcji
Jak Rosja może zwalczać nałożone na nią sankcje?
Federacja Rosyjska nie pozostaje bierna wobec nałożonych na nią sankcji. Rosja w ramach odwetu (retaliacji) nałożyła własne sankcje na państwa zachodnie oraz zapowiada nacjonalizację majątków spółek kończących lub zawieszających swoją działalność na jej terytorium. Nie wyczerpuje to jeszcze jednak jej arsenału i być może niedługo dojdzie do kolejnych działań Federacji Rosyjskiej na arenie międzynarodowej sprowadzających się do kwestionowania legalności środków, którymi uderzono w rosyjską gospodarkę.
Jak Rosja może zwalczać nałożone na nią sankcje?
Wpływ unijnych sankcji gospodarczych na umowy zawierane przez przedsiębiorców
Dzień 24 lutego 2022 r., w którym wojska rosyjskie bezprawnie wtargnęły na terytorium Ukrainy, okazał się początkiem testu europejskiej solidarności, a także odporności europejskiej ekonomii. W skali makro pojawił się ogromny znak zapytania – czy europejska gospodarka może funkcjonować bez rynków wschodnich? W skali mikro przedsiębiorcy stają przed dylematami, jak postępować z kontrahentami z tego regionu, w szczególności w obliczu zawartych wieloletnich kontraktów, które znajdują się w zaawansowanym stadium realizacji.
Wpływ unijnych sankcji gospodarczych na umowy zawierane przez przedsiębiorców
Odszkodowania za naruszenia praw człowieka w łańcuchach dostaw
Przedsiębiorcy będą odpowiadać prawnie za brak należytej staranności w zapobieganiu naruszeniom praw człowieka, do których dochodzi w ich łańcuchach dostaw. 23 lutego br. Komisja Europejska opublikowała długo oczekiwany projekt dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w obszarze zrównoważonego rozwoju.
Odszkodowania za naruszenia praw człowieka w łańcuchach dostaw
Sankcje wtórne USA: TSUE interpretuje unijne rozporządzenie blokujące
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał 21 grudnia 2021 r. długo oczekiwany wyrok w sprawie wykładni unijnego rozporządzenia blokującego (rozporządzenie Rady (WE) nr 2271/96 z dnia 22 listopada 1996 r.) w sprawie Bank Melli Iran przeciwko Telekom Deutschland GmbH (C-124/20). Chociaż rozstrzygnięcie nie rozwiewa wszystkich wątpliwości, to niewątpliwie wskazuje kierunek interpretacji i dowodzi, że nawet nieidealne przepisy trzeba stosować.
Sankcje wtórne USA: TSUE interpretuje unijne rozporządzenie blokujące
Nowe rozporządzenie w sprawie kontroli eksportu produktów podwójnego zastosowania – co się zmieni?
9 września 2021 r. wchodzi w życie przekształcone rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/821 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające unijny system kontroli wywozu, pośrednictwa, pomocy technicznej, tranzytu i transferu produktów podwójnego zastosowania. Zastępuje ono rozporządzenie (WE) nr 428/2009, które było już kilka razy aktualizowane, aby uwzględnić nowe wyzwania technologiczne, w tym związane z bezpieczeństwem cybernetycznym i prawami człowieka. Jakie kluczowe zmiany wprowadza nowe rozporządzenie?
Nowe rozporządzenie w sprawie kontroli eksportu produktów podwójnego zastosowania – co się zmieni?
Eksport produktów podwójnego zastosowania – o czym warto pamiętać?
Zgodność z przepisami dotyczącymi kontroli eksportu stanowi rosnące wyzwanie dla podmiotów uczestniczących w międzynarodowym obrocie towarami lub świadczących transgraniczne usługi. Nie ma przy tym znaczenia wielkość przedsiębiorstwa. Międzynarodowe korporacje podlegają tym samym ograniczeniom i konsekwencjom ich naruszenia jak przedsiębiorcy prowadzący indywidualną działalność lub osoby fizyczne. Każdy uczestnik obrotu musi sam ustalić, czy planowany przez niego eksport produktów, technologii lub usług wymaga uzyskania zezwolenia lub dopełnienia innych formalności niezbędnych, by nie narazić się na straty finansowe lub odpowiedzialność karną. 
Eksport produktów podwójnego zastosowania – o czym warto pamiętać?
Kontrola eksportu technologii samochodów zautomatyzowanych i autonomicznych
Autonomiczne pojazdy będą istotną częścią mobilności przyszłości. Już teraz samochody mogą w wielu sytuacjach odciążyć kierowcę, a sektor badań i rozwoju pojazdów autonomicznych przeżywa rozkwit. Firmy inwestują w technologię czujników i uczenia maszynowego, tworząc programy pilotażowe w celu testowania pojazdów samojezdnych na 4 i 5 poziomie automatyzacji. Eksport niektórych z tych technologii może podlegać ograniczeniom ze względu na potencjalne zastosowanie militarne.
Kontrola eksportu technologii samochodów zautomatyzowanych i autonomicznych
Globalny system sankcji UE, czyli jak prawa człowieka wpływają na łańcuchy dostaw
7 grudnia 2020 r. Rada UE przyjęła decyzję i rozporządzenie ustanawiające globalny system sankcji za naruszenia praw człowieka. Na jego podstawie UE będzie mogła nakładać sankcje na osoby, podmioty i organy, które biorą udział lub są odpowiedzialne za poważne pogwałcenia i naruszenia praw człowieka na całym świecie – niezależnie od tego, w którym miejscu na świecie dojdzie do takich działań. Unijni przedsiębiorcy aktywni na rynku globalnym powinni jak najszybciej dostosować wewnętrzne systemy zgodności i uwzględnić kwestie praw człowieka przy projektowaniu swoich łańcuchów dostaw.
Globalny system sankcji UE, czyli jak prawa człowieka wpływają na łańcuchy dostaw
Miejsce zwykłego pobytu w kontekście wniosku o powrót dziecka za granicę
Każda sprawa wniesiona w trybie Konwencji haskiej dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę wymaga ustalenia miejsca zwykłego pobytu dziecka. Pojęcie miejsca zwykłego pobytu ma zatem kluczowe znaczenie dla funkcjonowania samej Konwencji. Pomimo to nie zostało ono zdefiniowane ani w Konwencji, ani w rozporządzeniu Bruksela II bis mającym zastosowanie w stosunkach między państwami członkowskimi UE.
Miejsce zwykłego pobytu w kontekście wniosku o powrót dziecka za granicę
Prawne konsekwencje „twardego Brexitu”
Niebawem minie dziesięć miesięcy, odkąd Zjednoczone Królestwo wystąpiło z Unii Europejskiej. I choć Brexit formalnie się dokonał, to jego faktyczne skutki są ledwie zauważalne. Obowiązujący od początku lutego 2020 r. okres przejściowy zbliża się jednak nieuchronnie ku końcowi, a zarazem coraz mniej prawdopodobne wydaje się, by przed jego upływem (tj. przed końcem roku 2020) udało się zawrzeć umowę regulującą przyszłe stosunki Zjednoczonego Królestwa i wspólnoty.
Prawne konsekwencje „twardego Brexitu”